Vervangen robots en AI de mens in de ziekenhuizen of blijven ze altijdsamenwerken?
Stel je voor: over 20 jaar stap ik het ziekenhuis binnen. (Bijna) geen mens te bekennen. Geen balie, geenarts die me welkom heet. In de operatiekamer is het stil — alleen het zachte gezoem van machines. Mijnmaaltijd wordt gebracht door een klein robotje.
Tijdens het consult vul ik een digitale vragenlijst in; een AI-systeem analyseert mijn antwoorden en stelt eendiagnose. In de gangen rijden schoonmaakrobots
onvermoeibaar heen en weer. Is dit de toekomst van onze zorg? Of loopt het straks toch anders?
Wat zijn AI en robotachtige technologieën in ziekenhuizen?
In ziekenhuizen wordt al jarenlang gebruikgemaakt van verschillende vormen van
kunstmatige intelligentie (AI) en robotica. Deze technologieën variëren van eenvoudige inpakrobots totgeavanceerde robots die chirurgen ondersteunen tijdens operaties.
Ook bevindt AI zich steeds vaker binnen de medische wereld. Zo zijn er systemen die artsen helpen bij hetopsporen van afwijkingen op scans of röntgenbeelden. Daarnaast wordt AI ingezet voor administratievedoeleinden, zoals het automatisch omzetten van audio naar tekst tijdens consultgesprekken tussen arts enpatiënt.
Hoe verbeteren AI en robots de zorg in het ziekenhuis?
Er zitten meerdere voordelen aan het gebruik van ai en robots in de ziekenhuizen. Ze zorgen niet alleen voor meergemak maar ook voor besparingen in tijd en geld. Er zijn verschillende voordelen te noemen als het gaat om hetinzetten van deze technologie in de zorg. Een goed voorbeeld is de inpakrobot. Stel: zo’n robot kost €500.000terwijl een personeelslid gemiddeld €60.000 per jaar kost. Dan is de robot na ongeveer 9 jaar terugverdiend. Datbespaarde geld kan weer gebruikt worden voor dingen als onderzoek of betere medische apparatuur. Ook in despreekkamer helpt AI. Artsen hoeven
gesprekken niet meer helemaal uit te typen, omdat er transcriptieprogramma’s zijn die het gesprek automatischomzetten in tekst. AI kan daar dan weer een samenvatting van
maken, wat de arts helpt om sneller tot de kern van het probleem te komen. Dit scheelt tijd en zorgt ervoor dat ermeer aandacht naar de patiënt kan gaan. AI kan ook ingezet worden als een soort extra paar ogen. Bijvoorbeeldbij het bekijken van plekjes op de
huid of bij scans. AI ziet soms dingen die mensen kunnen missen. Dat helpt bij het sneller stellen van een goedediagnose.
Mogelijke risico’s
Niet iedereen is meteen enthousiast over de inzet van robots en AI in de zorg. Meerdere mensen die ik hebgesproken blijven wat sceptisch, vooral als het gaat om operaties waarbij robots worden gebruikt. En dat isergens ook begrijpelijk. Een operatie met een robot klinkt voor sommigen alsof er geen arts meer bij betrokken ismaar dat klopt niet. Er is altijd een arts aanwezig tijdens de ingreep. De robot is eigenlijk een hulpmiddel en voerttaken heel precies uit, vaak zelfs nauwkeuriger dan een mens. Toch zit daar ook
een keerzijde aan: een robot merkt het niet meteen als de conditie van de patiënt plotseling verandert. Een artskan in zo’n situatie sneller ingrijpen of prioriteiten stellen, iets wat een robot niet kan.
Naast operaties zijn er ook zorgen over privacy, vooral als het om AI gaat. Om hier meer over te weten te komen,sprak ik met Hanneke van Heijst van het Jeroen Bosch
Ziekenhuis (JBZ) in ’s-Hertogenbosch. Volgens haar zijn er geen risico’s door de wetgeving over privacy die wij inNederland volgen: De AVG en de GDPR. Deze wetten schrijven voor dat patiënten altijd moeten wordengeïnformeerd over wat er met hun gegevens gebeurt. Dat betekent niet dat er altijd toestemming nodig is maar weldat er duidelijkheid moet zijn. Toestemming wordt meestal wel gevraagd bij toepassingen zoals beeldherkenningvoor bijvoorbeeld: het herkennen van plekjes.
De toekomst
Worden AI en robots de toekomst van de ziekenhuizen? Volgens Hanneke van Heijst is dat niet het geval. “Ik denk dat iedere operatie in die zin wel uniek is. Nee, ik geloof niet dat een robot dat ooit helemaal kanovernemen,”. Toch wordt het gebruik van AI en
robotachtige in het Jeroen Bosch Ziekenhuis (JBZ) als zeer positief ervaren. Deze
technologieën ondersteunen artsen en verpleegkundigen bij hun werkzaamheden en maken het werk vaakefficiënter en nauwkeuriger. In de toekomst zullen er naar
verwachting nog meer van dit soort uitbreidingen plaatsvinden. Dat is ook hard nodig: steeds minder mensenkiezen voor een baan in de zorg, terwijl de vraag naar zorg juist toeneemt. Mensen worden ouder en hebbendaardoor meer medische ondersteuning nodig. Technologie kan helpen om die druk op te vangen en de kwaliteitvan de zorg te
behouden. We hoeven ons dus geen zorgen te maken dat AI en robots de ziekenhuizen volledig zullen overnemen.Er blijft genoeg werk over voor zorgprofessionals en het
menselijke contact blijft een essentieel onderdeel van goede zorg.