VAR staat voor Video Assistant Referee. In het voetbal gebruikt men de VAR om belangrijke momenten extra te controleren. Denk bijvoorbeeld aan buitenspel bij een doelpunt. In Nederland gebruikt de Eredivisie sinds 2018 verplicht de VAR. Niet alle competities maken er gebruik van.
de VAR
De VAR zorgt ervoor dat wedstrijden eerlijker verlopen. Terwijl het spel doorgaat, kijkt de VAR op de achtergrond mee. Ziet de VAR een mogelijke fout van de scheidsrechter? Dan krijgt de scheidsrechter via een oortje een seintje. Vervolgens kan hij het spel stilleggen en overleggen met de VAR. Soms blijft een situatie onduidelijk. In dat geval loopt de scheidsrechter naar het scherm langs het veld. Daar bekijkt hij de beelden opnieuw en neemt hij een beslissing.
Wanneer grijpt de VAR in?
Veel mensen vragen zich af wanneer de VAR precies mag ingrijpen. Dat gebeurt vooral bij belangrijke momenten. Denk aan buitenspel, hinderlijk buitenspel, rode kaarten en strafschoppen. Bij hinderlijk buitenspel hindert een speler zonder bal bijvoorbeeld het zicht van de keeper. Ook dan mag de VAR meekijken. De VAR mag niet ingrijpen bij een gewone gele kaart. Zelfs bij een 2e gele kaart die dan rood zou worden mag de VAR niet meekijken. Tijdens het aankomende WK, dat start op 11 juni 2026, mag de VAR ook controleren of de bal over de achterlijn is geweest voor een hoekschop. Die controle moet wel snel gebeuren. Het spel mag namelijk niet lang stil komen te liggen.
kritiek op de VAR
Veel voetbalfans zijn geen fan van de VAR. Supporters van FC Barcelona noemen Real Madrid bijvoorbeeld vaak “VARdrid” als zij vinden dat Real voordeel krijgt van de VAR. Dat is een woordspeling op VAR en Madrid. Ook vinden veel supporters dat de VAR het voetbal minder leuk maakt. Doelpunten worden soms pas na enkele minuten afgekeurd. Daardoor verdwijnt een deel van de emotie uit het spel. Toch heeft de VAR ook voordelen. Het systeem helpt namelijk om fouten van scheidsrechters te corrigeren en wedstrijden eerlijker te maken.
Wat vinden spelers van de VAR?
Niet alleen supporters hebben kritiek op de VAR. Ook spelers zijn soms negatief. Een speler van amateurclub DIO ’30 uit Druten vertelde dat hij de VAR niet mist in het amateurvoetbal. Tijdens bekerwedstrijden speelde hij wel eens met de VAR, maar volgens hem haalt het systeem het ritme uit de wedstrijd. Professionele spelers spreken zich meestal voorzichtig uit over de VAR. Toch zijn er bekende spelers die kritiek hebben. Zo vertelde Denzel Dumfries in een interview dat hij niet altijd tevreden is over het systeem.
Frustratie tijdens de wedstrijden
De VAR kan erg frustrerend zijn voor spelers en supporters. Stel je voor: je speelt een belangrijke finale. De stand is 1-1 en jouw team scoort in de laatste minuten de winnende goal. Het stadion ontploft van vreugde en iedereen denkt dat de wedstrijd beslist is. Na het juichen grijpt de VAR alsnog in. De controle duurt vijf minuten en ondertussen ligt het spel stil. Uiteindelijk beslist de VAR dat het buitenspel was en telt het doelpunt niet. Spelers raken daardoor uit hun ritme en supporters verliezen een deel van hun plezier. een goal is bij het voetbal altijd een moment opname. als er gescoord word vier je de goal op dat moment en komen alle emoties los. met de VAR is het beter om voorzichtig te doen en pas als het doelpunt definitief is toegekend te gaan juichen.
Vroeger,nu en de toekomst
Vroeger bestond de VAR nog niet. Scheidsrechters moesten alles zelf beoordelen. Volgens oud-profvoetballer Eric Cantona is het voetbal tegenwoordig veel zachter geworden. Hij zegt dat spelers nu sneller gaan liggen bij kleine overtredingen. Cantona vertelde ook dat verdedigers vroeger veel harder speelden. Volgens hem zouden aanvallers uit zijn tijd tegenwoordig veel makkelijker scoren. Daarmee bedoelt hij dat voetbal sterk veranderd is in vergelijking met twintig jaar geleden. Over de toekomst van de VAR is nog weinig bekend. Wel proberen voetbalbonden zoals FIFA het systeem elk jaar te verbeteren. Vooral de snelheid van beslissingen moet beter. Fans en spelers klagen namelijk vaak dat controles te lang duren. Sommige competities gebruiken inmiddels een microfoon bij de scheidsrechter. Daarmee legt hij aan het stadion uit waarom een beslissing is genomen. Dat zorgt voor meer duidelijkheid bij supporters. Daarnaast onderzoekt men of computers kunnen gaan helpen bij buitenspelsituaties. Toch blijft de scheidsrechter waarschijnlijk altijd belangrijk. Een computer kan namelijk niet alle situaties perfect beoordelen.
De invloed van de VAR
De VAR maakt voetbal eerlijker doordat belangrijke fouten sneller worden gezien. Toch zorgt het systeem ook voor frustratie. Beslissingen duren soms lang en doelpunten kunnen alsnog worden afgekeurd. Ondanks de kritiek heeft de VAR ook veel voordelen. Zonder videoscheidsrechter zouden meer wedstrijden beslist worden door fouten van de arbitrage. In de toekomst zal de technologie waarschijnlijk sneller en duidelijker werken. Het lijkt daarom onwaarschijnlijk dat de VAR snel verdwijnt uit het voetbal. Waarschijnlijk blijft het systeem nog lang onderdeel van de sport. Misschien lopen er over honderd jaar zelfs geen scheidsrechters meer op het veld. Toch blijft menselijk oordeel voorlopig belangrijk binnen het voetbal.