Voor de ene artiest een bedreiging, voor de andere muzikant een verrijking. Het gaat hier over AI in de muziek. In de muziekindustrie zie je steeds vaker het gebruik van AI voorbijkomen. Het verschil tussen een band en een AI-muziekstuk lijkt steeds moeilijker te herkennen en dat baart veel artiesten zorgen.
Artiesten voelen zich bedreigd
Bekende internationale artiesten zoals Billie Eilish, Nicki Minaj, Stevie Wonder en nog zo’n 200 andere artiesten spraken zich, al in 2024, uit tegen het ‘roofzuchtige gebruik van AI’.
In een open brief spraken ze hun zorgen uit.
“Wij roepen AI-ontwikkelaars, technologiebedrijven, platforms en digitale muziekdiensten op om te stoppen met het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) die inbreuk maakt op de rechten van menselijke artiesten”
Open brief van 200+ artiesten richting de organisatie Artist Rights Alliance
Waar ook veel artiesten boos over zijn, is het feit dat AI-modellen getraind worden met hun stem. Dat bleek uit een onderzoek van de NOS. Voor artiesten kan dit gevaarlijk zijn, omdat hun stem of een andere muzikale stijl onderdeel is van hun merk. Als dat merk ook door een AI-bot kan worden geproduceerd, kun je je afvragen of de menselijke artiest misschien ooit overbodig gaat worden. Een artiest kan trouwens ook geen aanspraak maken op auteursrecht, want dat bestaat simpelweg niet wanneer het gaat over een stem.
AI als hulpmiddel
Naast bedreigingen geven AI-tools de artiesten ook veel kansen. Het werk van een muzikant zou zoveel sneller kunnen gaan wanneer AI melodieën, ritmes of akkoorden genereert. Ook zou AI kunnen helpen bij het schrijven van songteksten of het analyseren van muziektrends.
Daarnaast kan AI ook nog helpen bij het ontwikkelen van geluiden of het nabootsen van instrumenten. AI brengt ook voordelen met zich mee voor producers. Zo kan AI helpen bij het mixen van muziek en fouten in opnames corrigeren. Met deze functies kan AI zeker gebruikt worden als hulpmiddel voor het (versneld) maken van muziek en het productieproces wordt veel goedkoper.
Auteursrechten
Er zijn nog veel vragen over het onderwerp auteursrechten, dat komt omdat daar nog veel onduidelijkheid over heerst. Want wie heeft de rechten op een AI-gegeneerd nummer?
AI-programma’s worden ontwikkeld met grote hoeveelheden bestaande muziek. Er zijn al eerder rechtszaken geweest vanwege het mogelijk schenden van auteursrechten op muziek door AI. En dat zorgt voor de vraag wie nu eigenlijk de eigenaar is van een AI-nummer.
Sommige muziekplatforms hebben hier regels voor bedacht. Muziekplatform Deezer meldde in 2025 dat ongeveer 18% van de muziek die dagelijks geupload wordt op hun programma afkomstig is van AI. Daarom is Deezer begonnen met het labelen van AI-muziek. Dit zorgt ervoor dat luisteraars kunnen zien wanneer een nummer op een album afkomstig is van AI.
Deezer haalt zulke nummers ook uit aanbevelingen en afspeellijsten om te voorkomen dat AI-muziek de zichtbaarheid van menselijke artiesten vermindert. Ook Spotify neemt maatregelen, zij hebben namelijk een groen vinkje geïntroduceerd op het muziekprofiel van echte artiesten.
Deepfakes en klonen
Naast dat een stem identiek kan lijken op een artiest, kan er ook doelbewust gezorgd worden voor een AI-kopie van een menselijke artiest. AI kan namelijk een stem klonen op basis van bestaand geluidsmateriaal, en dat gaat tegenwoordig steeds sneller en makkelijker. Met weinig geluidmateriaal kun je nu al een goede kopie van een stem nabootsen.
Dit kan luisteraars van de deepfakenummers misleiden. Wanneer je naar je favoriete artiest denkt te luisteren, terwijl het een AI-bot blijkt te zijn, kan dat voor artiesten zorgelijk zijn. Dit kan zorgen voor imagoschade wanneer het AI-nummer niet van goede kwaliteit is of vals gezongen lijkt.
Luistergedrag
AI beïnvloedt niet alleen het produceren van muziek, maar ook de manier waarop mensen muziek ontdekken. Steeds meer streamingdiensten gebruiken tegenwoordig AI om de personalisatie van accounts zo nauwkeurig mogelijk te krijgen op de interesses van luisteraars.
AI maakt afspeellijsten of geeft persoonlijke aanbevelingen die compleet gepersonaliseerd zijn op het luistergedrag van een luisteraar. Zo krijgt de luisteraar sneller muziek te zien die het best bij zijn of haar muzieksmaak past. Daardoor maken sommige mensen zich zorgen, vanwege het feit dat AI en algoritmes ervoor zouden kunnen zorgen dat luisteraars minder verschillende soorten muziek ontdekken.
AI-muziek in de toekomst
AI zal in de toekomst waarschijnlijk een steeds grotere rol krijgen in de muziekindustrie. De technologieën worden steeds beter en sneller. En kunnen meer gaan ondersteunen in het maken en schrijven van muziek en de productie daarvan. Veel artiesten zouden AI dus ook kunnen gaan gebruiken als hulpmiddel, bijvoorbeeld bij het bedenken van ideeën voor hun muziek.
Toch zijn er ook zorgen. Door onduidelijkheden is er veel discussie over wie de eigenaar is van AI-muziek. Ook maken artiesten zich zorgen over het klonen van hun stem door AI. Daarom worden er nieuwe regels bedacht om menselijke artiesten beter te kunnen beschermen, en er wordt verwacht dat er in de toekomst nog vele regels gaan bijkomen rondom AI in de muziekindustrie.
Daarnaast zullen (meer) streamingdiensten waarschijnlijk beter gaan kunnen herkennen wanneer muziek gemaakt is door AI. Dit zal ook voor meer luisteraars zichtbaar kunnen worden. Dit wordt al gedaan door het gebruik van vinkjes, maar in de toekomst worden meer maatregelen verwacht.
AI kan de muziekindustrie gaan veranderen, maar veel mensen denken dat de creativiteit van een menselijke artiest altijd het belangrijkste blijft bij het maken van muziek. Daarom is de kans groot dat artiesten en AI in de toekomst waarschijnlijk steeds vaker gaan samenwerken.