Auteur: Sem Abee
“Ik ben weleens uitgescholden in een winterjas.”
Dat zegt een anoniem meisje (16), voor nu noemen we haar Samira. Ze vertelt over een gewone avond waarop ze naar huis liep na het leren. “Er was een man die bleef hangen op de stoep. Hij zei niks en deed niks, maar hij bekeek me van boven naar beneden en het voelde niet goed. En het is juist dat gevoel dat je nooit helemaal loslaat.”
Waarom voelen vrouwen zich onveilig?
Veel vrouwen zeggen dat het onveiligheidsgevoel vooral ’s avonds opduikt. Dat heeft met van alles te maken: minder mensen op straat, donkere plekken, onoverzichtelijke hoeken, en vooral het idee dat, als er iets gebeurt, niemand in de buurt hebt om in te grijpen.
Samira legt uit: “Het gaat niet eens altijd om wat er gebeurt, maar om wat zou kunnen gebeuren. Ik let op alles: voetstappen, auto’s die langzamer rijden, iemand die te dichtbij komt.”
Iedere vrouw ervaart het anders, maar een ding is vaak hetzelfde: de constante alertheid. De angst dat iemand slechte bedoelingen heeft. En ja, die mensen zijn er overdag ook. “Maar dan zijn er andere mensen om je heen. Mensen die het kunnen zien. Licht.”
Wat wordt eraan gedaan?
Steeds meer steden proberen het te verminderen. Ze proberen straatverlichting te verbeteren, sommige gemeenten hangen camera’s op en er zijn meldpunten voor intimidatie. In bepaalde steden kun je zelfs meldingen doen van ‘naroepen’ of ander grensoverschrijdend gedrag.
Maar volgens Samira is dat niet altijd genoeg. “Het voelt soms alsof die maatregelen er vooral zijn voor het beeld. In de praktijk verandert er weinig. En als ik ergens melding van wil doen, denk ik: wie gelooft mij?”
Wat doet het met je?
Veel vrouwen passen hun gedrag aan. Ze nemen langere routes, spreken alleen af als ze opgehaald kunnen worden, of slaan avondactiviteiten over. “Als ik na 10 uur thuis moet komen, kijk ik altijd of ik ergens kan blijven slapen,” zegt ze. “En als ik moet lopen, doe ik net alsof ik iemand bel. Alsof dat helpt.”
Kleding speelt volgens haar geen grote rol. “Dat mensen zeggen: ‘Wat had je aan?’ is zo frustrerend. Ik ben weleens uitgescholden in een winterjas.”
Wat zou kunnen helpen?
Er is niet één simpele oplossing. Maar wat veel vrouwen hopen, is dat mannen hun verantwoordelijkheid nemen. Door in te grijpen als vrienden iets zeggen of doen wat niet kan. Door te luisteren in plaats van gelijk te zeggen dat er gelogen wordt.
“Veiligheid is voor mij niet dat er nergens gevaar is,” zegt Samira. “Maar dat ik weet: als er iets gebeurt, kijken mensen niet weg.”
Vrij bewegen is geen luxe
Zolang vrouwen zich genoodzaakt voelen om sleutels tussen hun vingers te klemmen, om te lopen met oordopjes uit of een nep telefoontje te voeren, is het duidelijk dat veiligheid op straat nog lang niet vanzelfsprekend is. De angst om lastiggevallen te worden, beperkt hun vrijheid. En dat is niet hun schuld.
De straat is van iedereen. Maar op dit moment voelt het alsof vrouwen er alleen op eigen risico mogen lopen.
Als bron heb ik zelf 22 vrouwen kort geïnterviewd en heb ik een klein onderzoekje gedaan naar wat steden doen in dit vlak.