Sinds de wereldwijde invoering van de VAR in 2018 is voetbal veranderd. De videoscheidsrechter helpt bij belangrijke beslissingen: doelpunten, strafschoppen, rode kaarten, buitenspel. Sinds de komst van de VAR worden er ruim 80 procent minder grote fouten gemaakt. Toch blijft het onderwerp van discussie. Sommige fans vinden dat de VAR het spel eerlijker maakt. Anderen balen van de onderbrekingen. Maar weg gaat de VAR niet meer.
Voor dit onderzoek sprak ik met videoscheidsrechter Pol van Boekel. Volgens hem is de VAR inmiddels een vast onderdeel van de arbitrage. Interessant dus om te kijken: hoe ziet de VAR er in 2050 uit? Wordt voetbal eerlijker? Wat verandert er voor spelers, scheidsrechters en supporters? En welke problemen blijven gewoon bestaan? Hoe werkt de VAR in 2050?
Hoe werkt de var in 2050?
In 2050 werkt de VAR waarschijnlijk een stuk slimmer en sneller dan nu. Door betere AI, geavanceerde camera’s en automatische analyses kunnen beslissingen bijna direct worden genomen. Neem buitenspel. Nu moeten videoscheidsrechters nog handmatig lijnen trekken. Dat kost tijd. Straks doet het systeem dat automatisch binnen een paar seconden. Ook bij handsballen of overtredingen krijgt de VAR direct een seintje als het systeem iets verdachts ziet.
Als dat automatische systeem honderd procent waterdicht is, zijn grensrechters misschien niet meer nodig.
Dat kun je als negatief beschouwen, maar aangezien er in Nederland een groot scheidsrechterstekort is, kunnen al die grensrechters mooi worden ingezet als hoofdscheidsrechter.
Ondanks als technologie betekent niet dat computers alles gaan beslissen. Voetbal zit vol grijze gebieden. Volgens videoscheidsrechter Van Boekel blijft interpretatie altijd een rol spelen bij een beslissing. Er blijft altijd een scheidsrechter nodig die uiteindelijk knopen doorhakt.
Eerlijkheid en lichte overtredingen
Het doel van de VAR is simpel: grote fouten voorkomen. Met nieuwe technologie worden er in 2050 waarschijnlijk nog minder verkeerde beslissingen genomen. Ook mag de VAR straks vaker ingrijpen. Aankomend wereldkampioenschap voetbal in Amerika, Mexico en Canada mag de Videoscheidsrechter altijd helpen bij een onterechte tweede gele kaart, een verkeerd gegeven hoekschop en een foutieve spelhervatting.
Spelverloop, tempo en sfeer
Een bekende klacht is dat wedstrijden soms te lang stil liggen. Vooral ingewikkelde buitenspelsituaties zorgen voor lange onderbrekingen. In 2050 is dat waarschijnlijk veel minder een probleem. Automatische systemen maken controles sneller. Beslissingen die nu twee of drie minuten duren, kunnen dan binnen seconden worden genomen. Spelers hoeven minder lang te wachten. Scheidsrechters kunnen sneller duidelijkheid geven.
Hoe ervaren spelers, scheidsrechters en supporters de VAR?
Grote fouten worden nog sneller hersteld. De kans dat een wedstrijd wordt beslist door een blunder van de scheidsrechter wordt nog kleiner. Scheidsrechters profiteren ook. Ze krijgen meer ondersteuning bij lastige momenten. Dat haalt druk van de ketel.
Supporters blijven de groep met de meest verdeelde meningen. Veel fans reageren vanuit emotie. Heeft je club nadeel van een VAR-beslissing? Dan is de VAR slecht. Heeft je club voordeel? Dan is de VAR fantastisch. “Hebben ze gewonnen door een ingreep van de VAR? Dan is de VAR fantastisch.”, aldus van Boekel.
Toch lijkt een terugkeer naar voetbal zonder VAR onwaarschijnlijk. Supporters klagen wel, maar zodra er zonder VAR een grote fout wordt gemaakt, klinkt meteen, waarom zijn de beelden niet gebruikt? Uiteindelijk willen de meeste mensen gewoon dat belangrijke beslissingen kloppen.
Nieuwe beperkingen en dilemma’s
Betere technologie brengt ook nieuwe problemen. Voetbal wordt steeds afhankelijker van techniek. Als systemen uitvallen tijdens een belangrijke wedstrijd, heb je een probleem. Noodsystemen moeten altijd beschikbaar zijn. Daarnaast: hoeveel technologie past nog bij voetbal? Sommigen vinden menselijke fouten juist onderdeel van de charme. Als alles automatisch wordt gecontroleerd, voelt het misschien minder spontaan. ”Vroeger ja, maar tegenwoordig kan een club miljoenen verdienen na het winnen van een wedstrijd in de Champions league, dan moet alles wel kloppen.”
Computers kunnen feiten vaststellen. Maar bij situaties waar gevoel, context en menselijke inschatting belangrijk zijn, schieten ze tekort. Van Boekel verwacht daarom dat er altijd een mens nodig blijft voor de uiteindelijke beslissing.
De VAR zal in 2050 waarschijnlijk sneller, slimmer en nauwkeuriger zijn. Dankzij AI en automatische analyses kunnen veel beslissingen vrijwel direct worden genomen. Wedstrijden worden eerlijker, duidelijke fouten verdwijnen. Maar technologie lost niet alles op. Voetbal blijft een sport waarin interpretatie een rol speelt. Discussies over overtredingen, handsballen en andere lastige situaties blijven bestaan.
De VAR maakt in 2050 vooral positieve stappen. Het spel wordt eerlijker, duidelijker en beter te volgen. Maar de menselijke scheidsrechter blijft nodig voor situaties die technologie simpelweg niet kan oplossen.