Terwijl theaters vroeger een belangrijke plek waren voor ontspanning, cultuur en ontmoeting, kiezen veel jongeren tegenwoordig vaker voor andere vormen van vermaak. Deze verandering heeft verschillende oorzaken die samen het culturele gedrag van een nieuwe generatie vormgeven.
84% van de jeugd geeft aan theater leuk te vinden, blijkt uit landelijk onderzoek uitgevoerd door Hendrik Beerda Brand Consultancy tijdens de eerste Nationale KinderTheaterWeek (oktober ’23). Toch ervaren jongeren drempels om daadwerkelijk te gaan. Hier zijn verschillende redenen voor.
Ticketprijzen
Uit het onderzoek van Hendrik Beerda Brand Consultancy waarbij 504 mensen aan deelnamen, blijkt dat de kosten van een theaterbezoek één van de redenen is voor jongeren om minder vaak te gaan. Theaterkaartjes kunnen relatief duur zijn, zeker voor jongeren met een beperkt budget. 37% van de ondervraagden geven aan hierdoor minder vaak een voorstelling bij te wonen.Wanneer een avond theater tientallen euro’s kost, kiezen veel jongeren eerder voor goedkopere alternatieven. Denk aan streamingdiensten zoals Netflix.
Albert Verlinde, voorzitter van Het Nationaal Theaterfonds zegt hierover het volgende: ‘We hebben de uitkomsten van het onderzoek met de sector gedeeld en diverse aanbevelingen gedaan voor alle leeftijdscategorieën. Bij de jongeren moet er onder andere naar de prijs en het sociale aspect worden gekeken.’
‘We hebben de uitkomsten van het onderzoek met de sector gedeeld en diverse aanbevelingen gedaan voor alle leeftijdscategorieën. Bij de jongeren moet er onder andere naar de prijs en het sociale aspect worden gekeken.’~ Albert Verlinde, voorzitter Het Nationaal Theaterfonds
Concurrentie van digitale media
Ook de groei van digitale media is een belangrijke factor. Platforms zoals TikTok, Instagram en YouTube bieden constant snelle en gratis entertainment. In plaats van een avond naar het theater te gaan, kunnen ze door het opstarten van hun telefoon al duizenden video’s, livestreams en series zien.
Jongeren hebben een korte spanningsboog. Digitale content heeft vaak een korter en dynamischer format dat beter aansluit bij de manier waarop jongeren tegenwoordig media consumeren. Theater vraagt juist om tijd, concentratie en fysieke aanwezigheid, wat voor veel jongeren een grotere drempel vormt.
Verbondenheid en imago
De cultuur onder jongeren is sterk veranderd. Online creators (influencers) hebben een grotere invloed gekregen. Jongeren voelen zich vaak sterker verbonden met digitale makers dan met traditionele theatergezelschappen.
Daarnaast wordt theater soms gezien als formeel of klassiek, waardoor het minder aantrekkelijk lijkt voor jong publiek. Ze kopen minder snel uit zichzelf een ticket, omdat er een beeld heerst dat theater een “oude mensen-activiteit” is.
Gebrek aan herkenning
Veel jongeren geven aan dat ze zich niet altijd herkennen in de verhalen die op het toneel worden verteld. Ze hebben dan het gevoel dat theaterstukken niet aansluiten bij hun leefwereld. Wanneer thema’s of personages ver afstaan van hun eigen ervaringen, kan het moeilijker zijn om zich betrokken te voelen bij een voorstelling.
Theaters die experimenteren met actuele onderwerpen en nieuwe vertelvormen, weten vaak wel beter aansluiting te vinden bij een jonger publiek. Denk aan een interactieve theatervoorstelling, waarbij jongeren echt worden meegenomen en betrokken in het verhaal.
Opvoeding
In vergelijking met eerdere generaties, groeien jongeren minder op met theater. Als ouders of vrienden nauwelijks naar het theater gaan, komen jongeren er zelf ook minder snel mee in aanraking.
Sommige scholen en opleidingen willen jongeren weer stimuleren om naar het theater te gaan. Er zijn namelijk een aantal theaters die samenwerken met scholen en opleidingen. Klassen krijgen bijvoorbeeld korting of bezoeken een voorstelling als onderdeel van een lesprogramma. Zo komen jongeren wel al op jonge leeftijd in contact met theater.
Musical
Musicals hebben veel overeenkomsten met theatervoorstellingen, maar zijn toch net iets anders. Ze hebben meestal wat meer ‘spektakel’, doordat het niet alleen om acteren draait, maar ook een combinatie is van dans en zang. Dit spreekt jongeren meer aan. Musicals worden namelijk minder snel ‘saai’ gevonden. Ook herkennen ze het verhaal sneller. Doordat ze bijvoorbeeld de film al hebben gezien. Denk aan Disney musicals als Frozen en The Lion King. Of ze kennen de persoon om wie de musical gaat. Denk aan de musical Tina Turner. De musical Mamma Mia is ook populair onder jongeren, doordat ze de liedjes van ABBA herkennen.
Nieuwe kansen voor het theater
Hoewel het aantal jonge theaterbezoekers afneemt, betekent dit niet dat jongeren geen interesse meer hebben in cultuur. Veel jongeren staan juist open voor nieuwe vormen van kunst en storytelling.
Theaters die samenwerken met influencers, sociale media inzetten of interactieve voorstellingen maken, kunnen jongeren opnieuw aanspreken. Door te experimenteren met moderne thema’s en betaalbare tickets kan het theater weer een plek worden waar jongeren zich thuis voelen.