Auteur: Pien Arts
Eindredacteur: Ties Ruber
Waarom worden neushoorns zoveel gestroopt? En wat wordt hiertegen gedaan?
In Zuid-Afrika vormt de stroperij op witte en zwarte neushoorns een groeiend probleem. De vraag naar hun hoorns, die in Azië als statussymbool en in de traditionele geneeskunde worden gebruikt, blijft toenemen. Hierdoor stijgt de illegale handel en daalt de populatie van deze dieren sterk. Maar wat wordt hier eigenlijk tegen gedaan?
Wat is stropen?
Stroperij is een illegale praktijk waarbij wilde dieren worden gevangen of gedood. Stropers hebben het vaak gemunt op lichaamsdelen van dieren, zoals vlees, slagtanden, huid of, in het geval van neushoorns, hun hoorns.
Stropen omvat ook het vangen van levende dieren voor de illegale handel, bijvoorbeeld als exotische huisdieren of voor amusement en toerisme. Stroperij leidt vrijwel altijd tot het overlijden van het dier. Daardoor komt hun voortbestaan in gevaar, met gevolgen voor de biodiversiteit en het milieu.
“Stropen is niet alleen wreed, het ontwricht hele ecosystemen.”
Waar wordt er gestroopt op neushoorns?
Neushoorns worden vooral gestroopt in Afrika, met Zuid-Afrika, Namibië en Kenia als zwaarst getroffen landen. Ook in Azië worden soorten als de Javaanse en Sumatraanse neushoorn bedreigd.
Zuid-Afrika is het thuisland van het grootste deel van de wereldwijde neushoornpopulatie, wat het land een populair doelwit maakt voor stropers.
Wat maakt de neushoorn zo interessant voor stropers?
Neushoorns staan vooral bekend om hun hoorn. De buitenste laag van die hoorn bestaat uit keratine, hetzelfde eiwit dat voorkomt in menselijk haar en nagels.
In sommige culturen geldt de stof als een geneesmiddel tegen koorts, kanker en zelfs katers. Hoewel wetenschappelijk bewijs dat tegenspreekt, blijft de vraag groot. Vooral in delen van Azië geldt de hoorn als statussymbool en teken van rijkdom.
“Een neushoornhoorn is in sommige landen letterlijk goud waard.”
Nieuwe anti-strooptechnieken
Er worden veel acties ondernomen tegen stropen. Onderzoekers van de Wits Universiteit in Johannesburg testen nieuwe technieken, zoals het injecteren van radioactieve stoffen in de hoorns van neushoorns.
Dit is ongevaarlijk voor de dieren, maar maakt de hoorns onverkoopbaar: radioactieve stoffen worden bij de douane direct gedetecteerd. Na zes jaar testen kreeg het project eindelijk een naam: het Rhisotope Project.
Drones
Ook worden er drones ingezet om natuurgebieden vanuit de lucht te bewaken. Deze drones zijn uitgerust met camera’s en warmtesensoren, waardoor parkwachters bij verdachte activiteiten direct worden gewaarschuwd, vooral ’s nachts.
Parkwachters riskeren hun leven om stropers tegen te houden. Soms zijn ze wekenlang van huis om de wilde dieren te beschermen.
Shoot to kill beleid
De straffen tegen stropers worden steeds strenger. In Botswana geldt zelfs een shoot to kill beleid om stropers af te schrikken.
Wie betrapt wordt, kan een boete, taakstraf of gevangenisstraf krijgen. De maximale straf is drie jaar cel en een boete van 22.500 euro. De strafmaat hangt af van de ernst van de overtreding en het aantal keren dat iemand heeft gestroopt.
Er moet verandering komen
Honderd jaar geleden leefden er nog een half miljoen neushoorns op onze planeet. Vandaag zijn dat er nog maar 27.000. Een pijnlijk verschil dat laat zien hoe groot het probleem is.
Gelukkig ontstaan er steeds meer innovatieve oplossingen. Hopelijk zijn we over enkele jaren volledig verlost van stroperij.
“Zonder actie sterft de neushoorn uit, met actie kan hij overleven.”