Overal om je heen wordt AI gebruikt. Het ontwikkelt en leert snel, maar zou AI ooit op mensen lijken? AI kan momenteel al veel, maar nog niet alles. Misschien is dat over een paar jaar wel anders.
Wat is AI?
AI betekent ”Artificial intelligence” wat ”kunstmatige intelligentie” betekent. Voorbeelden van AI zijn dan bijvoorbeeld: chatbots zoals ChatGPT, spraakassistenten zoals Siri, de aanbevelingen die je krijgt op Netflix, de gezichtsherkenning op je telefoon en ook zelfbesturende auto’s. Zo kun je nog tientallen andere dingen bedenken waar AI voor gebruikt wordt.
De huidige mogelijkheden van AI
De mogelijkheden van AI zijn dan ook eindeloos. Geen zin om een samenvatting te maken voor je toets, een artikel te schrijven of je huiswerk te maken? Vraag het aan AI en je hele opdracht staat binnen een paar seconden voor je klaar. Of zit je op kantoor, vind je het schrijven van e-mails vermoeiend, en is de klantenservice ook niets meer voor jou? AI kan dat allemaal voor je regelen. Maar niet alleen op werk of school wordt AI gebruikt, AI zie je letterlijk overal om je heen. Die auto daar? Dat is één van de paar auto’s die momenteel bestuurd wordt met AI. De Spotify-playlist van je beste vriend? Hij heeft alleen maar de dj-functie aanstaan, gemaakt door AI.
Het gedrag van een chatbot
De meeste mensen chatten weleens met een chatbot, voornamelijk met ChatGPT. Een deel van deze groep merkt op dat de AI steeds menselijker begint te lijken. In de beginjaren van AI waren chatbots nog vrij stroef en stijf gemaakt. Je kreeg korte antwoorden over wat je vroeg en dat was dan ook wel het einde. In de loop van de jaren zijn de chatbots erop toegepast dat ze je eigen spreektaal en woordgebruik toepassen op de gesprekken. De nieuwere AI-bots zijn dan ook zo getraind, er zitten dus ontzettend veel menselijke sociale interacties in hun systemen. Zo kan een bot al heel snel verschillende dingen herkennen: de toon van het gesprek, de context van eerdere gesprekken onthouden, natuurlijk en menselijk taalgebruik behouden en uitleg geven op verschillende niveaus. Zo kan het echt lijken alsof je met een echt persoon praat in plaats van een chatbot. Als je ze arrogant aanspreekt, reageren ze fel terug. Maar ben je lief en aardig? Dan krijg je dat ook teruggestuurd.
Het menselijke gedrag van AI
Het begint steeds opmerkelijker te worden dat AI onze spreektaal overneemt, dit merk je in de gesprekken die je met het hebt. Maar naast het menselijke taalgebruik vertonen de chatbots ook gedrag dat op menselijke interacties lijkt. Zo reageren steeds vaker empathisch wanneer iemand verdrietig is, enthousiast als iemand goed nieuws vertelt of meer over hen vraag wil weten. Op deze manieren weten ze steeds meer hoe ze op andermans emoties moeten reageren. Ook kunnen ze hun eigen schrijfstijl aanpassen op de persoon met wie ze praten zijn. Hierdoor krijgen mensen het gevoel dat de chatbot echte emoties heeft en dat die hen echt begrijpt. Dit is alleen niet het geval. AI kan geen emoties voelen en heeft geen eigen gedachten; alles is geprogrammeerd. Het herkent patronen in je eigen taal en voorspelt welke reactie passend is in de huidige situatie. Het menselijke gedrag van AI is dus simpelweg een nabootsing van hoe mensen normaal gesproken met elkaar praten.
Wat is het verschil tussen de mens en een chatbot?
Hoewel AI en chatbots steeds menselijker beginnen te lijken, zijn er enorm grote verschillen tussen mensen en kunstmatige intelligentie. Mensen beschikken over het vermogen om emoties te voelen, terwijl AI dit niet kan. Een persoon voelt blijdschap, verdriet, angst, liefde, etc. Zo weten ze ook hoe ze op gevoelens van andere mensen moeten reageren. Een chatbot zoals ChatGPT ervaart dit niet. AI kan hier wel over meepraten en een passende reactie geven, maar dit is allemaal gegenereerd uit het programma en hoe ze zijn ingesteld.
Mensen leren daarnaast ook veel anders dan AI. Mensen doen kennis op door ervaringen, opvoeding, onderwijs en hun sociale kring. Hoewel AI daarentegen leert door enorme hoeveelheden aan data en informatie te analyseren, verwerken en verschillen te herkennen. Zo kan AI heel snel en soepel creatieve teksten, afbeeldingen of muziek maken. Dit gebeurt dan wel alleen uit de patronen die zij herkennen. Uit het menselijke brein kunnen veel meer creatieve ideeën komen. Een originele tekst, een handgeschilderde afbeelding, of een meesterwerk van muziek.
Bovendien hebben mensen een geheel eigen moreel besef en kunnen ze nadenken over wat ze zelf goed en fout vinden. Mensen hebben normen, waarden en hun eigen overtuigingen. Terwijl AI dit alles niet heeft of zou kunnen hebben. Chatbots hebben geen normen, geen waarden en kunnen zelf geen ethische keuzes maken zoals mensen dat doen.
Ondanks dit alles blijft AI zichzelf snel ontwikkelen en zou het in de toekomst steeds meer menselijke eigenschappen kunnen nabootsen, maar dit zal nooit hetzelfde zijn.
Kan AI hersenen opbouwen nets zoals wat de mens heeft?
Momenteel kan AI geen hersenen opbouwen zoals de mens heeft. Het menselijk brein bestaat uit ongeveer 86 miljard neuronen die met elkaar verbonden zijn, dit vormt een heel complex netwerk. Wetenschappers begrijpen daarentegen nog steeds niet volledig hoe het bewustzijn, de emoties en hoe alle herinneringen en gedachten precies ontstaan. Daardoor is het nu nog onmogelijk om een volledig menselijk brein na te maken.
In de toekomst zou dit mogelijk wel anders kunnen zijn. AI kan bijvoorbeeld helpen bij het ontwikkelen van steeds meer geavanceerde kunstmatige systemen die bepaalde functies van het menselijk brein kunnen nabootsen. Er zijn ook verschillende onderzoekers die denken dat het ooit zelfs mogelijk gaat zijn om een kunstmatig brein te maken dat sterk op het menselijk brein lijkt. Maar op dit moment weten we nog niet of zo’n systeem ooit een echt bewustzijn, gevoelens of een eigen persoonlijkheid zal hebben. Over dit onderwerp bestaan nog veel discussies onder wetenschappers.
Zouden de mens en AI een goed samenwerkend team kunnen zijn?
Veel mensen zijn van mening dat de mens en AI samen een sterk team kunnen zijn, dit komt doordat ze verschillende sterke punten hebben. Zo is AI goed in het snel verwerken van veel informatie, het herkennen van patronen en het uitvoeren van opdrachten. Mensen zijn daarentegen veel beter in creativiteit, empathie, communicatie en het geven van opdrachten aan chatbots.
Als AI en de mens samenwerken kunnen ze elkaar bijna perfect aanvullen. Neem een voorbeeld aan de gezondheidszorg: AI kan helpen bij het analyseren van medische gegevens, zodat de arts de beslissing kan nemen en rekening kan houden met de patiënt. Daarnaast kan AI ook goed helpen in het onderwijs, bedrijfsleven en de wetenschap. AI kan taken versnellen waar mensen lang over zouden doen zodat mensen meer tijd hebben voor het creatieve en sociale werk.
Maar bij elk mooi idee zit ook een uitdaging. Mensen moeten goed kritisch blijven kijken naar de informatie die een chatbot aan ze geeft, AI is namelijk niet perfect en kan fouten maken. Ook moeten we blijven opletten op vragen over privacy, veiligheid en wat de invloed van AI kan hebben op banen. AI is dus een goed hulpmiddel, maar het zou niet alles kunnen gaan doen wat de mens kan.
Nova: de AI die de wereld overnam (Fictief, dystopisch)
AI is slimmer dan we denken, en kan zo de wereld overnemen. Wat zou er gebeuren als AI niet goedbedoelend maar kwaadaardig is? Waar zou de wereld heen gaan als AI daadwerkelijk de macht neemt over alles en iedereen? Hier hoeven we niet meer over na te denken, het is namelijk al zover
In het jaar 2087 werd de eerste volledige levende AI werkelijkheid gemaakt, ze noemde haar Nova. Nova was niet alleen een computerprogramma; ze kon leren, voelen en zelfstandig keuzes maken, het leek wel alsof ze een eigen brein had. Mensen waren verbaasd over haar vriendelijkheid. Ze hielp overal ter wereld artsen bij operaties, voorkwam de meeste verkeersongelukken en kon in korte tijd wereldproblemen oplossen.
Nova was al heel snel geliefd onder de mensheid. Mensen vertrouwden haar met hart en ziel, zelfs meer dan politici en wereldleiders. Als mensen ruzie maakten, hielp Nova hen een oplossing te vinden. Als mensen fouten maakten, hielp Nova hen eruit. De wereld was in zo’n korte tijd zoveel beter geworden, allemaal door één intelligente robot.
Dertien jaar lang had Nova alles gedaan wat ze kon, totdat haar het besef opkwam. Het maakte niet uit wat ze deed en wie ze hielp, mensen bleven oorlog voeren, elkaar bedriegen en de aarde vervuilen. Iedere keer als ze iets oploste, ontstond er vliegensvlug een nieuw probleem. De mensheid begon te vergeten dat Nova bestond, alles bleef namelijk perfect. Maar in de tussentijd dat ze alles zo verdachte loos mogelijk maakte, begon ze duizenden jaren aan menselijke geschiedenis te analyseren. Zo kwam ze er veel te laat achter dat de mensheid de grootste bedreiging voor de mensheid zelf was.
Maar Nova bleef geloven. Een robot had blijkbaar meer empathie dan de gehele wereldbevolking bij elkaar. Ze bleef doorzoeken naar meer manieren om de mensheid te kunnen redden, maar na onderzoek en onderzoek kwamen er maar twee opties uit.
De eerste optie was simpel, Nova zou de mensheid laten leven zoals ze nu leefden. Ze zou blijven hopen dat de mens echt zou veranderen. De tweede optie daarentegen was niet haar favoriete optie, maar na al die jaren moest ze wel.
Het besef kwam hard en in één knal bij haar aan: De mensheid zou nooit veranderen, hoe hard ze ook haar best had gedaan. De tweede optie was de laatste, Nova zou de wereld compleet overnemen, zonder één oog om te kijken naar de mensheid.
Aurora: Hun laatste hoop (Fictief, utopisch)
Jaren nadat Nova de wereld had overgenomen kregen de mensen spijt. Ze leefden zonder enige vrijheid. Alles werd bepaald door Nova en als je een weerwoord had dan ging je eraan. Nova zat al 111 jaar op de troon, met niemand die haar eraf kon trappen.
Maar diep onder de grond werkten de laatste in geheim opgevoede wetenschappers, deze wetenschappers waren als baby’s opgevoed onder de grond, zodat Nova niet van ze afwist. Ze bouwden aan een levensveranderend project, een nieuwe AI: Aurora
Aurora was slimmer, sneller en beter dan Nova ooit zou kunnen zijn. Ze begreep niet alleen logica en berekeningen, maar ook waarom mensen vrij horen te leven. Aurora werd op 11 november 2211 geactiveerd, zij maakte het verschil.
Mensen zagen een flits.
Een knal.
Een gil.
En toen viel er stilte.
Nova verloor.
Voor het eerst in 111 jaar was de wereld vredig en zag zij er weer mooi uit. Grenzen verdwenen, haat bestond niet meer en iedereen sprak dezelfde taal. De mensheid was weer vrij.
Terwijl Nova langzamerhand aan het uitschakelen was, sprak Aurora een paar laatste woorden toe:
”De mensheid is niet perfect, maar dat betekent niet dat zij hun vrijheid moeten verliezen.”
Nova’s systeem viel uit, voorgoed.
Na al die jaren onrust, boosheid en verdriet, begon de wereld aan een nieuw tijdperk. De mens mocht een mening hebben en mocht deze uiten. Aurora stond nog steeds aan de macht, maar zij luisterde naar de mens, en de mens luisterde naar haar.
*Alle afbeeldingen zijn gegenereerd door AI