Het is een van de bekendste Griekse mythe. Talloze films, series en boeken zijn er op gebaseerd en het houdt men al millenniums lang bezig. Talloze complottheorieën gaan erover in de rondte en veel mensen geloven nog steeds dat het daadwerkelijk heeft bestaan. Maar hoe zit het nou daadwerkelijk?
Mythe
Rond 360 v. Chr. schreef Plato de twee dialogen ‘Timaeus’ en ‘Critias’ waarin het mysterieuze eiland voor het eerst werd genoemd. Althans, voor wat we tot nu toe weten. Plato beschreef hoe er 9.000 jaar voor zijn eigen tijd een prachtig eiland had gelegen voor ‘de zuilen van Hercules’ in de Atlantische Oceaan. Het eiland zou bestaan uit concentrische eilanden, van elkaar gescheiden door brede grachten en met elkaar verbonden door een kanaal dat naar het midden liep naar een grote hoofdstad op het centrale eiland.
De inwoners waren afstammelingen van Poseidon, de god van de zee. De Atlantiërs waren een machtige en hoogontwikkelde samenleving. Ze waren hun tijd ver vooruit met hun technologie, prachtige gebouwen en rijke landbouwgronden. De bewoners werden echter hoogmoedig en hebzuchtig en besloten Athene binnen te vallen. Maar de Atheners wisten deze aanval af te slaan en zo hun stad van de ondergang te redden. Zeus, de oppergod, besloot de Atlantiërs te straffen voor hun overmoed en liet een enorme vloedgolf op het eiland vallen. Het eiland verdween in de zee en is nooit meer teruggevonden.
Al ruim 2000 jaar speculatie
Al meer dan 2000 jaar gaan er complottheorieën over het mysterieuze eiland rond. Maar waarom is het nog steeds zo populair? Een paar honderd jaar nadat Plato overleed werd er opnieuw leven ingeblazen. Eerst in geschriften van christelijke en Joodse filosofen. Later in romans van auteurs als Francis Bacon. In ‘Het Nieuwe Atlantis’ voert hij het eiland op als een Utopische samenleving op een afgelegen eiland in de Grote Oceaan en sindsdien is de ophef en speculatie over het eiland niet meer gestopt.
Bewijs
Definitief archeologisch bewijs van Atlantis is nooit gevonden. Er is wel een
mogelijkheid dat het eiland is gebaseerd op het eiland Santorini waar ergens tussen 1650 en
1600 v.Chr. een vulkaanuitbarsting plaatsvond, die een groot deel van het eiland wegvaagde
en hierbij de Minoïsche beschaving compleet verwoestte. Mogelijk was deze gebeurtenis een inspiratiebron voor het verhaal van Atlantis. Toch weerhoudt het de gelovers niet. Zij denken dat archeologen informatie achterhouden en blijven de complottheorieën met volle overtuiging verder vertellen.
Atlantis is een fascinerend verhaal, maar we moeten niet vergeten dat het een mythe is. Net als de rest van de Griekse mythologie is het niet echt gebeurd. Plato bedoelde het waarschijnlijk als een les over hoogmoed, niet als een historisch verslag. Uiteindelijk hoort Atlantis dus thuis in de wereld van legendes, niet in die van de werkelijkheid. Toch blijft het een verhaal dat onze fantasie prikkelt en mensen over de hele wereld blijft boeien.
Geschreven door Indy Zwiggelaar
Eindredactie door Bente van Hintem
